دیگه چی؟ جشن سده

پست شده در ۱۰ بهمن ۱۳۹۴ | توسط اشکان خسروپور

6

جشن سده چیست؟

امروز که دهم بهمن‌ماه است، عده‌ای از مردم کشورمان جشن سده را برگزار می‌کنند. این جشن چیست، به چه ترتیبی برگزار می‌شود و چه کسانی، آن را برگزار می‌کنند؟ آیا این جشن، آیینی مربوط به زرتشتیان است؟ جزییات بیشتر را در ادامه‌ی همین مطلب بخوانید.

 

جشن سده چیست و از کجا آمده؟

جشن سده را به داستان کشف آتش توسط هوشنگ شاه پیشدادی که یکی از پادشاهان اسطوره‌ای ایران بوده، مرتبط می‌دانند. براساس شعری از شاهنامه‌ی فردوسی که این اتفاق را روایت کرده، «هوشنگ‌شاه پیشدادی با گروهی از ملازمانش برای گردش به محلی رفته بود که ناگهان ماری جلویش ظاهر می‌شود. او هم با انگیزه‌ی دفاع از خود سنگی را برداشته و به سوی سر مار پرتابش می‌کند. آن سنگ که از نوع آتش‌زنه بوده، جرقه می‌زند و روش مهار آتش از آن روز جشن گرفته می‌شود.» این‌طور که از اسطوره‌های شاهنامه برمی‌آید، تا پیش از کشف آتش توسط هوشنگ‌شاه پیشدادی، آتشکده‌ها وجود داشته‌اند و از آتش استفاده می‌شده اما راه کنترل و مهار آتش، از زمان جشن سده اتفاق افتاده است.
از نظر گاهشماری و تقویمی هم این جشن صد روز بعد از زمستان بزرگ(یکم آبان‌ماه در گاهشماری اکنون ایران) برگزار می‌شده است. اعتقاد کلی و فولکلوریک (مردمی) می‌گوید که، بعد از این شب سرما کم شده و هوا رو به گرمی می‌گذارد.
این بخشی از شاهنامه‌ی فردوسی است که به کشف آتش و جشن سده اشاره کرده است:
بر آمد به سنگ گران سنگ خرد/هم آن و هم این سنگ گردید خرد
فروغی پدید آمد از هر دو سنگ/دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ
جهـاندار پیش جهان آفرین/نیایش همی کرد و خواند آفرین
که اورا فروغی چنین هدیه داد/همین آتش آن گاه قبله نهاد
یکی جشن کرد آن‌شـب و باده خورد/سده نام آن جشن فرخنده کرد

آیا جشن سده مربوط به زرتشتیان است؟

در ذهن خیلی‌ها این‌طور جا افتاده که «سده» یک جشن زرتشتی است و لابد به خاطر آتشی که در آن روشن‌ می‌شود، با پیروان این گروه ارتباط پیدا می‌کند اما واقعیت این است که جشن سده با همین نام در کرمان برگزار می شود و سالهاست که زرتشتی و مسلمان از اول تا آخر در برپایی آن شرکت می‌کنند. سده یک جشن ملی است که در زمان آل‌زیار توسط مسلمانان برگزار می‌شده و هنوز هم در بخش‌های دیگری از کشور، با همین نام یا با نام‌های مشابه برپا می‌شود.

جشن سده چطور برگزار می‌شود؟

چند روز قبل از ده بهمن‌ماه که زمان برگزاری جشن است، گروهی از مردم دور هم جمع می‌شوند و در محلی که از قبل برای برگزاری جشن آماده شده، هیزم‌ و چوب‌های خشک را روی هم کپه می‌کنند. در روز برگزاری جشن که ده بهمن‌ماه است، عده‌ای مردم دورهم جمع می‌شوند و آتش را روشن می‌کنند. در بین زرتشتیان، روشن کردن آتش به این منوال انجام می‌شود که عده‌ای از جوانان مشعل به دست، پشت سر موبد به راه می‌افتند و بعد از سه بار گشتن دور توده‌ی هیزم آن را روشن می‌کنند. توده‌ی هیزم آن‌قدر زیاد هست که تا حدود یک‌ساعت سوختنش طول بکشد و آدم را گرم کند. بعد از روشن شدن آتش هم شما را به خیر و ما را به سلامت!


گزارش جشن سده را کجا ببینیم؟

جشن سده قرار است امشب برگزار شود. عده‌ای از مسئولان کشور طبق معمول مهمان این آیین ملی و ایرانی هستند. خبرنگاران هم طبق روال سالهای گذشته عکس‌ها و خبرهایی از آن را منتشر خواهند کرد. سایت‌های «امرداد»، «برساد» و خبرگزاری «مهر» پای ثابت گزارش‌تصویری‌های هرساله از برنامه‌های جشن سده بوده‌اند.

عکس: خسرو پرخیده

ایول!
13

Tags: , , , , , , , ,


درباره نویسنده

اشکان خسروپور

کتاب را باید با چای خورد، این‌طوری مزه‌اش بهتر است و اصلا بیشتر حال آدم را خوب می‌کند. کتاب‌های زیادی هستند، همین‌طور نویسنده‌های دهان‌پرکنی که اسمشان را شنیده‌ایم اما هیچ‌وقت آنها را نخوانده‌ و ندیده‌ایم. من اشکان خسروپور، روزنامه‌نگار هستم و کارم در «چی» این است که پیشنهاد بدهم، چه کتاب‌هایی با چای داغ می‌چسبند. برای خواندن آثار نویسنده‌های خوب کمک‌تان می‌‌کنم از کجا شروع کنید که توی ذوقتان نخورد.گاهی با بسته‌های خواندنی پیشنهادی هم حالمان را خوب می‌کنیم.



6 دیدگاه برای مطلب «جشن سده چیست؟»

  1. بيژن نوشيرواني :

    فعلاً دیدگاهی ندارم

  2. هدی :

    ممنون از این اطلاع رسانی خوب من فقط اسمش رو شنیده بودم مدتها پیش

  3. فرشید :

    سلام این جشن سده قبلا هم برگزار می شده ولی الان ضد انقلاب ها و انگلیس ها دارن سو استفاده میکنن
    من چند سالی هست با این جشن سده ارتباط دارم چون دانشجو بودم مسلمان ها به خاطر مشروب خردن و دختر بازی میان
    حرف خیلی زیاده …

  4. فرشید :

    سلام
    این جشن سده قبلا هم برگزار می شده ولی الان ضد انقلاب ها و انگلیس ها دارن سو استفاده میکنن ولی ما نا اگاهانه عمل میکنیم
    من چند سالی هست با این جشن سده ارتباط دارم چون دانشجو بودم مسلمان ها به خاطر مشروب خردن و دختر بازی میان
    حرف خیلی زیاده …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Back to Top ↑