چی بخونیم؟

پست شده در ۳۰ مرداد ۱۳۹۴ | توسط علی سیف الهی

2

«داستان» با ترانه علیدوستی رسید!

«من ادبیات را دوست دارم. ترجمه را هم دوست دارم؛ اصلا کلمه را دوست دارم و عشق می‌کنم با ادبیات و فکر می‌کنم که وقتی ترجمه می‌کنم انگار عطش جمله‌سازی و خیالپردازی‌ام فروکش می‌کند و ارضا می‌شوم و نیاز به نوشتن پیدا نمی‌کنم. راستش تازگی‌ها کمی مشکل پیداکرده‌ام؛ نه فقط در سینما؛ اصلا کتاب فارسی خواندن هم برایم سخت شده. گالری نقاشی و عکاسی رفتن هم برایم سخت شده. اوضاعم خراب است. هرکی بخواند می‌گوید خودت چه گلی به سر بقیه زدی، که کاملا حق دارد.» می‌گوید به خاطر همین‌هاست که رمان کوتاهش را نیمه‌کاره گذاشته و سه چهار سال است که به آن دست نزده. به خاطر اینکه «همیشه تو فکرم هست بعد می‌گویم ولش کن. راستش متنفرم از اینکه بگویم رمان نوشته‌ام، من اصلا اندازه رمان نوشتن نیستم.» اما ترانه علیدوستی هنوز ترجمه را دوست دارد و ساعت‌ها برای آن وقت می‌گذارد و لذت می‌برد. مثل ترجمه‌اش از متن اورهان پاموک، نویسنده ترکیه‌ای در شماره جدید ماهنامه «داستان».

  • متن ترجمه شده علیدوستی درباره چیست؟

عنوان متن سه قسمتی پاموک «رویا»ست. اسم دخترش. پاموک در این سه قطعه کوتاه «شاد بودن»، «رویا و ما» و «وقتی رویا غمگین است» با بازگویی لحظاتی از ارتباط با دختر خردسالش تصویری نزدیک و انسانی از پدری نشان‌مان می‌دهد که عمیق‌ترین احساسات زندگی‌اش را در کنار دخترش تجربه می‌کند؛ تصویری آشنا از غمگین شدن از اندوه عزیزان و شاد شدن با آنها. تصویر مردی که شادترین لحظات زندگی‌اش وقت‌هایی است که کنار دخترش می‌گذراند و نه هیچ‌ موقع دیگری. لابد ترانه علیدوستی این متن پاموک را برای ترجمه انتخاب کرده چون حالا حس و حال دختر داشتن خانم بازیگر/مترجم به احوالات آقای نویسنده نزدیک است. فقط کافی است جای «رویا»های متن «حنا»، اسم دختر ترانه را بگذارید!

  • ترجمه قبلی علیدوستی را بخوانید

ترانه یک سال پیش هم در شماره مهرماه مجله «داستان» (شماره ۴۸) داستانی از نیکول کراوس به نام «نقاشی‌های کوچک» را ترجمه کرده بود. داستانی که در واقع یکی از داستان‌های کتاب بعدی‌اش است که ترجمه آن را تمام کرده و به ناشر سپرده؛ «رمان دوم نیکول کراوس است؛ که درواقع اولین رمان مشهور اوست و خیلی هم پرفروش بوده و به بیست و پنج زبان ترجمه شده The history of love که معادل فارسی‌اش متاسفانه بهتر از این نمی‌شود؛ تاریخچه عشق…» علیدوستی به شوخی و جدی درباره داستان‌هایی که برای ترجمه انتخاب می‌کند می‌گوید متن باید «عشقی» باشد تا انتخابش کند! اما جواب جدی‌اش درباره انتخاب داستان‌ها برای ترجمه‌ها این است که «به توانایی‌ام بستگی دارد. باید حس کنم از پسش برمی‌آیم. یکی دو بار پیش آمده که هم زمان ترجمه کنم، اما معمولا کتاب را می‌خوانم و بعد می‌بینم خیلی دوستش دارم و ترجمه‌اش می‌کنم.»

  • کتاب ترجمه علیدوستی را بخوانید

علیدوستی سه سال پیش هم کتابی از آلیس مونرو با عنوان «رویای مادرم» را ترجمه کرده است. این مجموعه داستان، پنج داستان کوتاه با عناوین «رویای مادرم»، «صورت»، «کوئینی»، «تیر و ستون» و «نفرت، دوستی، خواستگاری، عشق و ازدواج» است که به همراه مقدمه‌ای درباره نویسنده به نقل از روزنامه گاردین منتشر شده است. ترانه می‌گوید ترجمه این کتاب سه سال طول کشیده و سر فیلم «کنعان» به فکر ترجمه آن افتاده است: «پیشنهاد مانی حقیقی بود. اصلا این طوری شد که می‌خواستیم «کنعان» را بسازیم و گفت داستانش را بخوان. انگلیسی‌اش را داد که خواندم. بعد گفت می‌خواهم بدهم فرهادی هم بخواند؛ ترجمه‌اش کن، من هم که آن وقت‌ها سنم کم بود و بهم مشق می‌دادند(می‌خندد). گفت چند روزه ترجمه‌اش می کنی؟ گفتم بابا من که تا حالا ترجمه نکرده‌ام. بالاخره یک چیزی ترجمه کردم و تمام شد. بعد گفت چرا کلا این را نمی‌کنی؟ کتاب نمی‌خواهی ترجمه کنی؟ گفتم چرا. بچه بودم و نمی‌فهمیدم آلیس مونرو خیلی عظیم است. سه تا کتابش را گرفتم دستم افتادم به کار.» کتاب «رویای مادرم» را نشر مرکز منتشر کرده است.

۵۲۱۹۵_۵۳۱

  • علیدوستی برای ترجمه چه عادت‌هایی دارد؟

خانم بازیگر برای ترجمه متن‌هایش عادت‌ها و آداب خودش را دارد. اول از همه اینکه هر چقدر پرستار بچه خانه باشد می‌تواند برای ترجمه وقت بگذارد و خیلی زیاد به دیکشنری مراجعه می‌کند: «چند جور دیکشنری؛ معمولا دو، سه جور انگلیسی را چک می‌کنم. دیکشنری هزاره را هم حتما چک می‌کنم و یک دیکشنری آنلاین هم هست که خیلی خوب است: farsilookup.ir . اما بعد قطعا می‌روم سراغ دیکشنری‌های انگلیسی به انگلیسی مختص به زبان عام یا فرهنگ شهری مثل urbandictionary.com». ترجمه‌ها را هم پیش از چاپ به چند نفری می‌دهد تا بخوانند که یکی از آنها مانی حقیقی است: «آدم‌های زیادی را مدنظر دارم اما نمی‌خوانند؛ وقت ندارند. مانی در طول این سه سال به عجز و التماس و ذره ذره کتاب را خواند. اما انصافا کمک کرد. پیرم کرد اما صددرصد ارزشش را داشت … خانم [لیلی] گلستان هم ترجمه را خواندند و خیلی زود خواندند. خیلی هم لطف کردند. برای یکی از دوستان نزدیکم هم می‌خواندم. الان دیگر یاد گرفته‌ام چه کنم. اگر از یک صفحه خیلی خوشم بیاید ایمیل می‌زنم به یکی دو نفر از دوستان. آنها هم سریع گیر می‌دهند و توضیح می‌دهند و در ترجمه حساب کار دستم می‌آید.»

علیدوستی سال‌ها پیش یک وبلاگ هم داشت که آنجا متن‌هایی از خودش می‌نوشت که خیلی از آنها متن‌های خوبی است. وبلاگی که حالا چند سال است تعطیل شده اما هنوز هم می‌توانید به متن‌های او سر بزنید و ببینید که او همیشه دست به قلم بوده است. وبلاگ ترانه علیدوستی را اینجا ببینید.

  • شماره جدید «داستان» چه داستان‌ها و متن‌های دیگری دارد؟

چند متنِ شماره شهریورماه «داستان» به مناسبت نزدیک بودن ولادت امام رضا(ع) به این موضوع اختصاص دارد. «تا سفرهای بعدی» از علی خدایی در بخش درباره زندگی شرح سفری است به مشهد مقدس و «باشد که گواهی بدهد چوب پرم» در بخش مستند، روایتی است از خاطرات یک خادم حرم رضوی. پرونده این شماره بخش روایت‌های داستانی هم با رویکردی تاریخی به این مناسبت اختصاص دارد؛ «خداوند به حرمت آن امام گشایشی فرماید» برشی است از سفرنامه‌ای تاریخی به استان خراسان. «با قلب شکسته، میان صحن، زیر باران» به شرح یک واقعه تاریخی یعنی بمباران حرم مطهر رضوی به دست نیروهای روسیه تزاری در اواخر قرن سیزدهم می‌پردازد و «شمع از شموع سفید باشد» چند نمونه برگزیده از بین انبوه وقف نامه‌هایی است که در طول دوره‌های گذشته در حرم رضوی گردآوری شده‌اند.

علاوه بر این‌ها مسعود فروتن یک روایت از کودکی‌هایش با عنوان «تابستان خود را چگونه گذراندید» نوشته و متن‌هایی از پیمان هوشمندزاده، دایان کیتون بازیگر آمریکایی، زیدی اسمیت نویسنده نسبتا جوان اما شناخته شده انگلیسی و … را می‌توانید در این شماره «داستان» بخوانید. فهرست کامل این شماره ماهنامه «داستان» را اینجا ببینید.

داستان 58

  • ماهنامه «داستان» را از کجا بخرید؟

اگر اولین بار است که اسم مجله «داستان» به گوش‌تان می‌خورد، بهتر است بدانید که این ماهنامه را می‌توانید از همین امروز از کیوسک‌ها و اکثر کتابفروشی‌ها با قیمت ۷ هزار تومان بخرید. برای آشنایی بیشتر با مجله هم می‌توانید از اینجا به وب‌سایت رسمی مجله مراجعه کنید.

ایول!
72

Tags: , , , ,


درباره نویسنده

علی سیف الهی

من قرار است لابه‌لای فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی، برنامه‌های تلویزیونی و اینترنتی و نمایش‌های تئاتر سرک بکشم و بهترین‌ها و جذاب‌ترین‌ها و بدترین‌های آنها را برای شما انتخاب کنم. قرار است پیشنهاد بدهم کدام فیلم و سریال و برنامه و نمایش را از دست ندهید و بهتر است قید کدام یکی از آنها را بزنید.



Back to Top ↑