چی ببینیم؟ عباس کیارستمی

پست شده در ۱۹ تیر ۱۳۹۵ | توسط علی سیف الهی

3

فیلم‌های کیارستمی را یک‌بار دیگر ببینید

یکشنبه، ۲۰ تیرماه ۱۳۹۵ وقت خداحافظی با مرحوم عباس کیارستمی است. وقت تشییع پیکر او از کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان. از جایی که سال‌ها پیش کارش را از آنجا شروع کرده بود و اسمش با فیلم‌هایی که برای آنجا و بعد از آنجا ساخته بود، سر زبان‌ها افتاده بود. با فیلم‌هایی مثل «نان و کوچه»، «زنگ تفریح» و «مسافر». حالا سال‌ها از آن روزها گذشته و آقای کارگردان رفته و همه سعی می‌کنند با «خانه دوست کجاست» و «طعم گیلاس» جمله‌هایی بسازند که به او و کارهای ماندگارش عرض ارادت کنند. به فیلم‌هایی که سینما و هنر ایران را به جهان وصل و او را به جهانی‌ترین کارگردان تاریخ سینمای ایران تبدیل کردند. در این روزهایی که اسم مرحوم عباس کیارستمی در صدر اخبار کشور است، وقت خوبی است که از حاشیه‌ها و پیام تسلیت‌ها و جنجال‌ها فاصله بگیرید و در خلوت خودتان ۵ فیلم ماندگار او را تماشا کنید. فیلم‌های ماندگار هنرمندی که به قول ژولیت بینوش «دل همه ما به شدت برایش تنگ شده».

 

دوره‌های فیلمسازی کیارستمی را مرور کنید

بگذارید یک دور تند کارنامه ۴۵ ساله فیلمسازی مرحوم کیارستمی را با خواندن بخش‌هایی از نوشته روبرت صافاریان (منتقد و نویسنده سینما) به نقل از ماهنامه ۲۴ مرور کنیم:

 

دوره اول: پیش از انقلاب

دوره اول فیلمسازی کیارستمی از سال ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۶ عمدتاً دوره فیلمسازی برای کانون است به اضافه نخستین فیلم بلندش، یعنی «گزارش» در سال ۱۳۵۶٫

در «نان و کوچه» شاهد ترس و اضطراب کودک و در عین حال هوشمندی و تلاش عقلانی او برای یافتن راه حل هستیم. سبک سینمایی فیلم، خام و مستندگونه است، یعنی با کمترین پرداخت و تزیین واقعیت و تاکیدی بر اینکه مثلاً کنار رفتن سگ از جلوی در، در یک نما گرفته شود و نه تقطیع آن به نماهای گوناگون و تدوین آنها.

این نوع واقع گرایی می‌شود یکی از مشخصه‌های فیلم‌های کیارستمی. همینطور استفاده از کودک نابازیگر، که آن هم به عنوان یکی از ویژگی‌های آنچه سبک کیارستمی می گوییم ثبت می‌شود اما باید بدانیم که کیارستمی خود در فیلم‌های همین دوره و در دوره‌های دیگرش، همیشه به این اصل وفادار نیست.

۵۸۱۷۸۹_۱۰۲

 

فیلم کوتاه «نان و کوچه» را اینجا تماشا کنید.

 

«گزارش» نخستین کار کیارستمی است که مستقیماً درباره بزرگسالان است. داستان تلخ زن و شوهری از طبقه متوسط با فرزندی خردسال که یکدیگر را نمی‌فهمند (یا دقیق‌تر، زن، شوهر را نمی‌فهمد) و در پایان خودکشی زن و انتقال او به بیمارستان به امید نجات جانش، لحن تلخ فیلم‌های موج نو سینمای ایران در دهه ۵۰ شمسی به فضای خانواده طبقه متوسط انتقال یافته است.

 

دوره دوم: فتح جشنواره‌ها تا انقلاب دیجیتال

در میان مستندهایی که او در این دوره می‌سازد دو فیلم بسیار شاخص‌اند. «قضیه شکل اول، شکل دوم» و «همشهری». در اولی ابتدا شاهد اخراج چند دانش آموز هستیم که نظم مدرسه را مختل می‌کنند و بعد اظهارنظر تعدادی از چهره‌های سیاسی و فرهنگی این دوره در این باره که آیا معلم حق داشت آنها را اخراج کند یا خیر.

اما آغازگرد دوره دوم فعالیت فیلمسازی کیارستمی فیلم «خانه دوست کجاست؟» است. «خانه دوست کجاست؟» جشنواره‌ها را تسخیر می‌کند؛ جشنواره‌هایی که هیجان زده از کشف فیلمسازی که شبیه هیچ فیلمساز دیگری نیست، آن هم از ایران، که گمان می‌رود باید از بیخ و بن با سینما قهر کرده باشد، در عرض چند سال او را به یکی از مشهورترین چهره‌های سینمای جهان تبدیل می‌کنند.

۵۸۱۷۹۱_۹۷۹

فیلم «خانه دوست کجاست؟» را اینجا با حجم کم دانلود کنید و ببینید.

 

فیلم‌های بعدی کیارستمی و این دوره از فیلمسازی او شناخته‌شده‌ترند: «زندگی و دیگر هیچ»، «زیر درختان زیتون»، «طعم گیلاس»، «باد ما را خواهد برد».

Film-Tame-Gilass

فیلم «طعم گیلاس» را از اینجا دانلود کنید.

 

در این دوره کیارستمی سه فیلم مستند نیز ساخته است که به گمان من فیلم های موفقی نیستند، هر چند یکی از آنها، «کلوزآپ، نمای نزدیک» از ستایش شده ترین کارهای کیارستمی است. به گمان من این فیلم به جای اینکه ترکیبی از مستند و داستانی باشد، بازسازی باورناپذیری است که فاقد جذابیت های داستانی و مستند هر دوست.

 

فیلم «کلوزآپ» را اینجا و با حجم کم دانلود و تماشا کنید.

 

«مشق شب» فیلم بهتری است درباره یک معضل اجتماعی و همینطور درباره دنیای کودکان. ارتباط بیشتری با نگاه و سبک فیلم‌های دوره اول کیارستمی دارد اما به سبب اینکه یک جانبه است و ابعاد مختلف موضوع را نمنی شکافد و همینطور به دلیل فشاری که بر کودکان می‌آورد و شکل بازجویی مانند مصاحبه با بچه‌ها، برای من ابداً دوستداشتنی نیست.

 

بخش‌هایی از فیلم «مشق شب» را اینجا ببینید.

 

دوره سوم: دوره دیجیتال، تجربه گری تا امروز

«باد ما را خواهد برد» آخرین فیلم کیارستمی در رشته فیلم‌های  «زندگی ادامه دارد» است. با «ای بی سی آفریقا» آشنایی او با دوربین دیجیتال و امکانات آن شروع می‌شود. این بار او آگاهانه (و هوشمندانه) تصمیم می‌گیرد تغییر جهت دهد چرا که سبک و مضمون آن فیلم‌ها به انتها رسیده بود.

فیلم «ده» (۱۳۸۰) اولین کار مهم و یکی از بهترین فیلم‌های کیارستمی است. از نظر فُرم (تشکیل فیلم از ده نمای بلندِ گفتگوی دو نفره داخل ماشین) بدیع و موفق است.

«شیرین» دومین کار مهم تجربی او در این دوره است: فیلمی تجربی درباره هنر عامه پسند. «شیرین» کیارستمی یک فیلم تجربی درجه یک است و «شیرین» ی که زنان فیلم کیارستمی تماشا می‌کنند، یک فیلم عامه پسند تمام عیار.

یک سال بعد از «شیرین»، کیارستمی «کپی برابر اصل» را می‌سازد. فیلمی با پرداخت سینمایی کاملا متعارف و البته پخته اما فیلمی که چیز اندکی از کیار ستمی دارد، جز البته آن مرد معمولی که به قهرمان فیلم درسِ زندگی و چگونگی رفتار با زنان را می‌دهد که در عمق خودش بر سطحیگری زنان دلالت می‌کند (با آنها مهربانی کن و حرف‌های شیرین بزن، مسائل خود به خود حل می‌شوند)

۵۸۱۷۹۵_۵۱۳

نسخه کامل فیلم «شیرین» را اینجا یا آنلاین ببینید، یا دانلود و تماشا کنید.

 

فیلم بلند بعدی و آخرین فیلم کیارستمی، «مثل یک عاشق» (۱۳۹۱) نیز فیلمی است معمولی که با مهارت ساخته شده است. درباره عشق پیری و از این منظر می‌تواند حدیث نفس نیز باشد.

او سال‌ها پیش در مصاحبه‌ای گفته است: «برای من فیلمسازی و همه کارهای دیگری که می‌کنم همین نیاز انسانی به ایجاد ارتباط است؛ نیازی است فردی و شخصی برای رفع ناآرامی‌هایم.» امروز ظاهرا این موضوع بیش از همیشه در مورد کارهایی که هنرمند ما می‌کند، صدق می‌کند.

 

متن کامل نوشته صافاریان درباره فیلمسازی کیارستمی را اینجا و اینجا بخوانید.

 

متن یک گفت‌وگوی جذاب بین عباس کیارستمی و آیدین آغداشلو درباره زندگی، فیلمسازی، سیاست و مرگ را اینجا بخوانید.

 

یک ویدئوی کوتاه از تصاویر فیلم‌های کیارستمی را اینجا ببینید:

 

ایول!
9

Tags: , , ,


درباره نویسنده

علی سیف الهی

من قرار است لابه‌لای فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی، برنامه‌های تلویزیونی و اینترنتی و نمایش‌های تئاتر سرک بکشم و بهترین‌ها و جذاب‌ترین‌ها و بدترین‌های آنها را برای شما انتخاب کنم. قرار است پیشنهاد بدهم کدام فیلم و سریال و برنامه و نمایش را از دست ندهید و بهتر است قید کدام یکی از آنها را بزنید.



3 دیدگاه برای مطلب «فیلم‌های کیارستمی را یک‌بار دیگر ببینید»

  1. Ashk :

    هی پسر… تو کارت حرف نداره !!!! همه فیلمهای کیارستمی همین الان یهویی!!!

  2. نرگس :

    عااالی.خیلی متشکرم.

  3. Ashk :

    خونه محمدرضا نعمت زاده کجاست ؟ محمدرضا نعمت زاده …!!!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Back to Top ↑